วิธีแต่งชุดกากีถูกระเบียบ เครื่องหมาย ทรงผม และข้อควรระวังที่ข้าราชการต้องรู้

ชุดกากีถูกระเบียบต้องมีอะไร ติดตรงไหน

ชุดกากีที่ถูกระเบียบ (ชื่อทางการคือ เครื่องแบบปฏิบัติราชการ สีกากีคอพับ) ประกอบด้วย 8 ส่วน และตำแหน่งที่คนติดผิดบ่อยที่สุดมีแค่ 2 จุด คือ ป้ายชื่อติดเหนือกระเป๋าอกขวา และ แพรแถบเครื่องราชฯ ติดเหนือกระเป๋าอกซ้าย

ส่วนประกอบ	ตำแหน่ง / ลักษณะที่ถูกต้อง
เสื้อ	เสื้อคอพับสีกากี แขนสั้นหรือแขนยาว ผ่าอกตลอด ติดดุม 5 ดุม มีกระเป๋าอกข้างละ 1 ใบ
อินทรธนู	ที่บ่าทั้งสองข้าง ให้ แถบขมวดหันขึ้น แบบตามประเภทและระดับตำแหน่ง
เครื่องหมายแสดงสังกัด	ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ติดเฉียงหรือตรงก็ได้
ป้ายชื่อและตำแหน่ง	อกขวา เหนือกระเป๋า · พื้นดำ ตัวอักษรขาวหรือทอง · ไม่มีโลโก้สังกัด
แพรแถบเครื่องราชฯ	อกซ้าย เหนือกระเป๋า (เฉพาะผู้ได้รับพระราชทาน)
กางเกง / กระโปรง	สีกากีเดียวกับเสื้อ กางเกง ไม่พับปลายขา · กระโปรงยาวปิดเข่า
เข็มขัด	ด้ายถักสีกากี หัวโลหะสีทองรูปครุฑ ไม่มีเข็มสอดรู
รองเท้า	หนังสีดำหรือน้ำตาล ไม่มีลวดลาย · ชาย: ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า · หญิง: ปิดปลายเท้า ส้นสูงไม่เกิน 10 ซม.

วิธีแต่งชุดกากีสำหรับข้าราชการชาย

1. เลือกเสื้อ เสื้อคอพับสีกากี แขนสั้นหรือแขนยาวก็ได้ ถ้าเป็นแขนยาวต้องรัดข้อมือ มีดุมข้อมือข้างละ 1 ดุม ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ติดดุม 5 ดุม
2. ติดอินทรธนูที่บ่า ทั้งสองข้าง โดยให้แถบขมวดหันขึ้น เลือกแบบให้ตรงกับประเภทและระดับตำแหน่งของตัวเอง
3. ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอ ด้านหน้าทั้งสองข้าง เครื่องหมายแต่ละกระทรวงต่างกัน เช่น กระทรวงมหาดไทยใช้ตราราชสีห์ กระทรวงการคลังใช้ตราปักษาวายุภักษ์
4. ติดป้ายชื่อเหนือกระเป๋าอกขวา ระบุชื่อ นามสกุล และตำแหน่ง จะใส่คำนำหน้านามหรือไม่ก็ได้
5. ติดแพรแถบเหนือกระเป๋าอกซ้าย เฉพาะผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์แล้ว
6. สวมกางเกงแบบราชการสีกากี ไม่พับปลายขา และควรเป็นเฉดสีเดียวกับเสื้อ
7. คาดเข็มขัดด้ายถักสีกากี หัวเข็มขัดโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าแนวนอน มีครุฑดุนนูนตรงกลาง ปลายเข็มขัดหุ้มโลหะสีทอง
8. สวมรองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อ หนังหรือวัสดุเทียมหนัง สีดำหรือสีน้ำตาล ไม่มีลวดลาย และถุงเท้าต้องเป็นสีเดียวกับรองเท้า

วิธีแต่งชุดกากีสำหรับข้าราชการหญิง

ข้าราชการหญิงมีทางเลือกมากกว่าผู้ชาย ทั้งแบบเสื้อและแบบท่อนล่าง ส่วนตำแหน่งติดเครื่องหมายใช้หลักเดียวกับผู้ชายทุกจุด

แบบเสื้อ: ทับใน หรือ ทับนอก

• แบบที่ 1 – เสื้อคอพับ (ทับใน): อนุโลมตามแบบชาย สอดชายเสื้อไว้ในกระโปรงหรือกางเกง แล้วคาดเข็มขัดด้ายถักทับ
• แบบที่ 2 – เสื้อคอแบะปล่อยเอว (ทับนอก): คอตื้น แขนสั้น ผ่าอกตลอด ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกระโปรง มีกระเป๋าบนและล่าง เหมาะกับคนที่ต้องเดินหรือเคลื่อนไหวมาก

ท่อนล่าง: เลือกได้ 5 แบบ

ข้าราชการหญิงใส่ กางเกง หรือ กระโปรง สีกากีได้ ตามแบบใดแบบหนึ่งต่อไปนี้

แบบ	ลักษณะ
1	กางเกง อนุโลมตามแบบข้าราชการชาย
2	กางเกงขายาว ขาตรง ขอบกว้างประมาณ 1 นิ้ว ซิปหน้าหรือซิปข้าง ไม่พับปลายขา
3	กระโปรงยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย
4	กระโปรงตะเข็บหน้า 2 ตะเข็บ หลัง 2 ตะเข็บ ยาวครึ่งเข่า ปลายบานเล็กน้อย
5	กระโปรงกางเกง ยาวครึ่งเข่า มีจีบกระทบหน้าและหลัง

รองเท้าผู้หญิง ต้องเป็นหุ้มส้นหรือรัดส้น หนังหรือเทียมหนังสีดำหรือน้ำตาล แบบปิดปลายเท้า ไม่มีลวดลาย และสูงไม่เกิน 10 เซนติเมตร

ข้าราชการหญิงมุสลิม

ใช้กระโปรงหรือกระโปรงกางเกงยาวคลุมข้อเท้าได้ ถ้าคลุมศีรษะให้ใช้ผ้าคลุมสีกากีหรือสีกลมกลืนกับชุด คลุมทั้งศีรษะยกเว้นใบหน้า ชายผ้าด้านข้างยาวถึงบ่า ด้านหน้ายาวถึงระดับหน้าอก หากต้องสวมหมวกให้สวมทับผ้าคลุม

ทรงผมและการแต่งกายโดยรวม

ระเบียบเครื่องแบบข้าราชการพลเรือน ไม่ได้กำหนดทรงผมไว้เป็นข้อบังคับโดยตรง แต่หน่วยงานส่วนใหญ่มีแนวปฏิบัติให้ดูสุภาพเรียบร้อย ซึ่งควรเช็กกับหน่วยงานของตัวเองอีกครั้ง หลักทั่วไปที่ใช้กันคือ

• ผู้ชาย: ตัดผมสั้นเรียบร้อย ไม่ปรกหน้าหรือคลุมป้ายอินทรธนู โกนหนวดเครา (หรือเล็มให้เป็นระเบียบ)
• ผู้หญิง: ผมยาวควรรวบหรือเกล้าให้เรียบร้อย โดยเฉพาะในงานพิธีการหรือวันที่ต้องพบประชาชน ใช้กิ๊บหรือโบว์สีเข้มหรือสีดำ
• เครื่องประดับ: เลือกชิ้นเล็ก เรียบ ไม่เด่นเกินเครื่องหมายราชการ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย เมื่อแต่งชุดกากี

1. ติดป้ายชื่อสลับกับแพรแถบ – ป้ายชื่อต้องอยู่อกขวา แพรแถบอยู่อกซ้าย
2. ใช้ป้ายชื่อที่มีโลโก้หน่วยงาน – ระเบียบกำหนดว่าป้ายชื่อต้องไม่มีเครื่องหมายแสดงสังกัด
3. ติดอินทรธนูกลับด้าน – แถบขมวดต้องหันขึ้น
4. พับปลายขากางเกง – ระเบียบให้ใช้กางเกงไม่พับปลายขา
5. ใช้เข็มขัดหนังหรือหัวเข็มขัดแบบมีเข็ม – ต้องเป็นเข็มขัดด้ายถักสีกากี หัวทองรูปครุฑ ไม่มีเข็มสอดรู
6. ใส่รองเท้าผ้าใบ รองเท้าแตะ หรือรองเท้าเปิดหน้า – ต้องเป็นรองเท้าหนังหุ้มส้นสีดำหรือน้ำตาล ผู้หญิงต้องปิดปลายเท้า
7. ถุงเท้าคนละสีกับรองเท้า (สำหรับผู้ชาย) – ต้องสีเดียวกัน
8. เสื้อกับกางเกงคนละเฉด – สีกากีมีหลายเฉด เมื่อซื้อแยกชิ้นควรเลือกให้เป็นรหัสสีเดียวกัน ที่ Famous มีให้เลือก 2 เฉด คือ สีปกติ และ สีเบอร์ 16

เลือกซื้อชุดกากีและเครื่องหมายอย่างไรให้ครบในครั้งเดียว

เมื่อรู้ระเบียบแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือเตรียมของให้ครบ เช็กลิสต์สั้น ๆ มีดังนี้

• เสื้อกากี (อย่างน้อย 2–3 ตัวสำหรับใส่สลับ)
• กางเกงหรือกระโปรงสีเดียวกับเสื้อ
• อินทรธนูตามระดับตำแหน่ง
• เครื่องหมายแสดงสังกัด (เข็มกระทรวง) 1 คู่
• ป้ายชื่อพื้นดำ
• แพรแถบ (ถ้าได้รับพระราชทาน)
• เข็มขัดด้ายถักสีกากี หัวทองรูปครุฑ
• รองเท้าหนังสีดำหรือน้ำตาล

ที่ Famous มีทั้งชุดข้าราชการสีกากีชาย-หญิง ชุดมุสลิม และเครื่องหมายครบในร้านเดียว ผ้า SILK TOUCH มีบริการสั่งทำที่ติดเครื่องหมาย (ตัวหนอน) และบริการแก้ไซส์สำหรับชุดที่ซื้อจากร้าน จัดส่งทาง EMS ทุกวัน ได้รับภายใน 1–3 วัน และเปลี่ยนไซส์ได้ฟรีภายใน 30 วัน (ป้ายห้อยต้องยังไม่ถูกตัด)

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการแต่งกายชุดกากี

แหล่งอ้างอิง

• กรมประชาสัมพันธ์. ภาพตัวอย่างเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน (ชุดยอดนิยม) พร้อมคำอธิบายโดยสังเขป – https://personal.prd.go.th/th/file/get/file/20220914d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e145454.pdf
• สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี. ตัวอย่างเครื่องแบบข้าราชการพลเรือน – https://www.opm.go.th/media1/temp/tanayupi/Unifrom.pdf
• กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ 94 (พ.ศ. 2553) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478
• กรมบัญชีกลาง. ตัวอย่างการแต่งเครื่องแบบในการปฏิบัติราชการ (สีกากี) ข้าราชการและลูกจ้างประจำ