เครื่องหมายแต่ละชิ้นติดตรงไหน
ชุดปกติขาวและชุดกากีมีตำแหน่งหลักคล้ายกัน คืออินทรธนูที่บ่า เครื่องหมายสังกัดที่คอ และแพรแถบที่อกซ้าย แต่ชนิดอินทรธนู รูปแบบปกเสื้อ และจุดอ้างอิงบนอกต่างกัน จึงควรดูแบบเครื่องแต่งกายของต้นสังกัดประกอบ
| เครื่องหมาย | ตำแหน่ง | ชุดปกติขาว | ชุดกากี |
|---|---|---|---|
| อินทรธนู | บ่าทั้งสองข้าง | อินทรธนูแข็ง พื้นสักหลาดดำ | อินทรธนูอ่อน สีเดียวกับเสื้อ แถบขมวดหันขึ้น |
| เครื่องหมายแสดงสังกัด | คอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง | ชาย: คอเสื้อ · หญิง: ปกคอแบะตอนบน | ปกคอเสื้อทั้งสองข้าง ติดเฉียงหรือตรงก็ได้ |
| ป้ายชื่อ | อกขวา (เหนือกระเป๋าสำหรับชุดกากี) | ตามที่หน่วยงานกำหนด | พื้นดำ ตัวอักษรขาว/ทอง ไม่มีโลโก้สังกัด |
| แพรแถบ | อกซ้าย (เหนือกระเป๋าสำหรับชุดกากี) | แพรแถบเครื่องราชฯ ตามที่ได้รับพระราชทาน หรือแพรแถบย่อเหรียญที่ระลึกตามสิทธิ์ | แพรแถบเครื่องราชฯ ตามที่ได้รับพระราชทาน หรือแพรแถบย่อเหรียญที่ระลึกตามสิทธิ์ |
สำหรับชุดกากีที่มีกระเป๋าอก คู่มือบางหน่วยงานแนะนำให้ติดป้ายชื่อและแพรแถบเหนือขอบกระเป๋าประมาณ 0.5 เซนติเมตรและอยู่กึ่งกลางกระเป๋า ระยะนี้ไม่ใช่จุดอ้างอิงสำหรับชุดปกติขาวที่ไม่มีกระเป๋าอก ให้ยึดแบบของต้นสังกัดเป็นหลัก
จำง่าย: “บ่า = ระดับ · คอ = สังกัด · ขวา = ชื่อ · ซ้าย = เกียรติ”
เครื่องหมายที่ต้องมีและอุปกรณ์เสริมที่ช่วยติดให้ตรง
- เครื่องหมายครบชุด: อินทรธนู เครื่องหมายแสดงสังกัด 1 คู่ ป้ายชื่อ แพรแถบ (ถ้ามี)
- ไม้บรรทัดหรือสายวัด: เป็นตัวช่วยเสริมสำหรับตรวจระยะ ไม่จำเป็นต้องซื้อใหม่หากมีอุปกรณ์วัดที่ใช้งานได้อยู่แล้ว
- ชอล์กเขียนผ้า: ใช้เฉพาะเมื่อต้องทำจุดชั่วคราว และควรทดสอบว่าลบออกได้ก่อน ไม่จำเป็นต้องขีดบนเสื้อหากมีจุดติดเดิมอยู่แล้ว
- ห่วงหรือจุดยึดอินทรธนู: ตรวจที่เสื้อก่อน หากมีจุดยึดที่เข้ากันอยู่แล้วไม่ต้องทำเพิ่ม หากยังไม่มี ให้ปรึกษาช่างหรือทีมงานหน้าร้าน
- กระจกหรือผู้ช่วย: ใช้ตรวจระดับและความสมมาตรหลังติด เป็นตัวช่วยเสริม ไม่จำเป็นต้องมีกระจกเต็มตัวโดยเฉพาะ
ไม่จำเป็นต้องเตรียมอุปกรณ์เสริมครบทุกชิ้น สิ่งสำคัญคือเครื่องหมายที่ตรงกับสิทธิ์และตำแหน่ง จุดยึดที่เหมาะกับเสื้อ และการตรวจแบบเครื่องแต่งกายของต้นสังกัดก่อนติด
ขั้นตอนติดเครื่องหมายบนชุดปกติขาว
- ติดอินทรธนูแข็งที่บ่า วางยาวตามความยาวบ่า ปลายชี้ไปทางคอ ยึดกับห่วงหรือตัวหนอนบนบ่าเสื้อ ตรวจให้ลวดลายหันถูกด้านทั้งสองข้าง
- ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่คอเสื้อ ผู้ชายติดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง ผู้หญิงติดที่ปกคอแบะตอนบนทั้งสองข้าง ให้สูงเท่ากันทั้งซ้ายและขวา ถ้าเครื่องหมายมีทิศทาง เช่น ตราราชสีห์ของข้าราชการท้องถิ่น ให้หันหน้าเข้าหากัน
- กำหนดตำแหน่งบนอกตามแบบชุดปกติขาวของต้นสังกัด สำหรับเสื้อที่ไม่มีกระเป๋าอก ไม่ใช้วิธีวัดจากขอบกระเป๋า ให้ตรวจตำแหน่งจากแบบอ้างอิงหรือขอให้ฝ่ายบุคคลช่วยตรวจ
- ติดแพรแถบที่อกซ้ายให้ได้ระดับและตรงตามแบบ เลือกแพรแถบเครื่องราชฯ ตามชั้นที่ได้รับพระราชทาน หรือแพรแถบย่อเหรียญที่ระลึกที่ตนมีสิทธิ์ประดับ
- ติดป้ายชื่อที่อกขวา (ถ้าหน่วยงานกำหนดให้ติด) ให้ระดับเดียวกับแพรแถบ
ในงานพระราชพิธีบางงาน หมายกำหนดการอาจกำหนดรายละเอียดการประดับเพิ่มเติม เช่น ให้ประดับดวงตราเครื่องราชฯ แทนแพรแถบ (ชุดครึ่งยศและเต็มยศ) ให้ยึดตามหมายกำหนดการเป็นหลัก
ขั้นตอนติดเครื่องหมายบนชุดกากี
- ติดอินทรธนูอ่อนที่บ่า วางตามแนวบ่าจากขอบไหล่ไปทางคอ ให้ แถบขมวดหันขึ้น แล้วกลัดปลายมนกับดุมที่ตัวเสื้อ
- ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอ ทั้งสองข้าง ติดเฉียงหรือตรงก็ได้ แต่ต้องเหมือนกันทั้งสองข้าง
- วัดตำแหน่งเหนือกระเป๋า ประมาณ 0.5 ซม. ที่กึ่งกลางกระเป๋า
- ติดป้ายชื่อที่อกขวา ป้ายพื้นสีดำ แสดงชื่อ นามสกุล และตำแหน่ง ไม่มีเครื่องหมายสังกัดบนป้าย
- ติดแพรแถบที่อกซ้าย เลือกแบบเครื่องราชฯ ตามที่ได้รับพระราชทาน หรือแบบเหรียญที่ระลึกตามสิทธิ์
เคล็ดลับติดเครื่องหมายไม่ให้เสื้อเสียหาย
- ใช้รูเดิมทุกครั้ง เจาะรูใหม่บ่อย ๆ ทำให้ผ้าขาดหรือเป็นรอย
- ถอดเครื่องหมายโลหะก่อนซัก ป้องกันสนิมและรอยเกี่ยวผ้า
- ตรวจจุดยึดอินทรธนูแข็งก่อนใช้งาน หากจำเป็นต้องทำที่ติดเครื่องหมาย (ตัวหนอน) เพิ่ม เรามีบริการสำหรับชุดที่ซื้อจากเราเฉพาะหน้าร้าน ไม่สามารถสั่งบริการนี้ผ่านเว็บไซต์ได้
- มีเครื่องหมายแยกชุดกากีและชุดขาว ไม่ต้องย้ายไปมาทุกครั้งที่เปลี่ยนชุด
- เช็กในกระจกเต็มตัวทุกครั้ง ความสมมาตรซ้าย-ขวาคือสิ่งที่คนมองเห็นก่อน
เข็มกลัดอื่น ๆ ติดบนเครื่องแบบได้ไหม
เครื่องแบบข้าราชการควรประดับเฉพาะเครื่องหมายที่ระเบียบกำหนด ได้แก่ อินทรธนู เครื่องหมายแสดงสังกัด ป้ายชื่อ และแพรแถบหรือเครื่องราชฯ ที่ได้รับพระราชทาน ส่วนเข็มที่ระลึก เข็มโครงการ หรือเข็มกิจกรรมต่าง ๆ ควรติดเฉพาะเมื่อหน่วยงานกำหนดหรืออนุญาต ถ้าไม่แน่ใจให้ถามผู้บังคับบัญชาหรือฝ่ายบุคคล
ยกเว้นในช่วงไว้ทุกข์ ที่ทางราชการอาจประกาศให้ติดสัญลักษณ์ไว้ทุกข์ เช่น ปลอกแขนทุกข์ที่แขนซ้าย หรือโบว์ดำที่อกซ้าย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ป้ายชื่อกับแพรแถบสลับข้าง — ชื่ออยู่ขวา แพรแถบอยู่ซ้าย
- ติดสูงหรือต่ำไม่เท่ากัน — ตรวจระดับตามแบบชุด กรณีมีกระเป๋าอกจึงใช้ขอบกระเป๋าเป็นจุดอ้างอิง
- อินทรธนูกลับด้าน — แถบขมวดของอินทรธนูอ่อนต้องหันขึ้น
- ใช้อินทรธนูผิดชุด — ชุดขาวใช้อินทรธนูแข็ง ชุดกากีใช้อินทรธนูอ่อน
- เครื่องหมายสังกัดสองข้างเอียงไม่เท่ากัน — จะติดเฉียงหรือตรงก็ได้ แต่ต้องเหมือนกันทั้งสองข้าง
- ป้ายชื่อมีโลโก้หน่วยงาน — ป้ายชื่อบนชุดกากีต้องไม่มีเครื่องหมายแสดงสังกัด
ซื้อเครื่องหมายครบชุดในที่เดียว
ที่ Famous เรามีอินทรธนู เข็มกระทรวง แพรแถบ และเซ็ตเครื่องหมายครูผู้ช่วยให้เลือก พร้อมป้ายชื่อสั่งทำออนไลน์ที่ควรเผื่อเวลาผลิตประมาณ 10 วันก่อนจัดส่ง ส่วนบริการทำตัวหนอนสำหรับชุดที่ซื้อจากเราติดต่อได้เฉพาะหน้าร้าน แจ้งตำแหน่งและสังกัดให้ทีมงานช่วยตรวจแบบก่อนสั่งซื้อได้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการติดเครื่องหมายชุดข้าราชการ
หลัก ๆ มีอินทรธนูแข็งที่บ่า เครื่องหมายแสดงสังกัดที่คอเสื้อ แพรแถบที่อกซ้ายตามสิทธิ์ และป้ายชื่อที่อกขวาหากหน่วยงานกำหนด ผู้ยังไม่ได้รับเครื่องราชฯ เลือกแพรแถบย่อเหรียญที่ระลึกที่มีสิทธิ์ประดับได้
กรณีชุดกากีที่มีกระเป๋าอก คู่มือบางหน่วยงานแนะนำระยะประมาณ 0.5 เซนติเมตรเหนือขอบกระเป๋า สำหรับชุดปกติขาวที่ไม่มีกระเป๋าอก ให้ตรวจตำแหน่งจากแบบเครื่องแต่งกายของต้นสังกัด ไม่ใช้ระยะจากกระเป๋าเป็นเกณฑ์
ติดที่ปกคอแบะของเสื้อนอกตอนบนทั้งสองข้าง ส่วนผู้ชายติดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง
บนชุดกากีติดได้ทั้งเฉียงและตรง แต่ต้องเหมือนกันทั้งสองข้าง ถ้าเครื่องหมายมีทิศทาง เช่น ตราราชสีห์ของข้าราชการท้องถิ่น ให้หันหน้าเข้าหากัน
ควรติดเฉพาะเครื่องหมายที่ระเบียบกำหนด เข็มที่ระลึกหรือเข็มกิจกรรมควรติดเมื่อหน่วยงานกำหนดหรืออนุญาตเท่านั้น
ตัวหนอนคือห่วงหรือที่ยึดเครื่องหมายที่เย็บกับเสื้อ ช่วยยึดเครื่องหมายและถอดออกได้สะดวก ไม่จำเป็นต้องทำเพิ่มทุกตัว ควรตรวจว่าจุดยึดเดิมเข้ากับอินทรธนูหรือเครื่องหมายที่ใช้หรือไม่ก่อน
แหล่งอ้างอิง
- กรมประชาสัมพันธ์. ภาพตัวอย่างเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน (ชุดยอดนิยม) — https://personal.prd.go.th/th/file/get/file/20220914d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e145454.pdf
- Thai PBS. เปิดกฎการใส่ “ชุดปกติขาว” — https://www.thaipbs.or.th/news/content/343286
- คู่มือการแต่งเครื่องแบบข้าราชการส่วนท้องถิ่น (อบต.จอมทอง) — https://fa2.naxapi.com/jomtong.go.th/dnm_file/project/243124209_center.pdf
