เครื่องแบบข้าราชการไทยมีกี่ประเภท? รวมทุกชุดที่ข้าราชการต้องมีติดตู้เสื้อผ้า

เครื่องแบบข้าราชการไทยแต่ละประเภท

เครื่องแบบข้าราชการพลเรือนมี 3 กลุ่มหลัก

ตามพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478 และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง เครื่องแบบข้าราชการพลเรือนแบ่งตามการใช้งานได้ 3 กลุ่ม

กลุ่ม ชุดที่อยู่ในกลุ่ม ใช้เมื่อไหร่
1. เครื่องแบบปฏิบัติราชการชุดสีกากีคอพับ (แขนสั้น/แขนยาว) · ชุดสีกากีคอแบะวันทำงานปกติ
2. เครื่องแบบปกติชุดสีกากีคอตั้งงานที่กำหนดให้แต่งเครื่องแบบปกติ (บางเอกสารจัดชุดนี้ไว้รวมกับกลุ่มพิธีการ)
3. เครื่องแบบพิธีการชุดปกติขาว · ครึ่งยศ · เต็มยศ · สโมสรงานพระราชพิธี รัฐพิธี วันสำคัญ งานพิธีการ

ในชีวิตจริง ข้าราชการส่วนใหญ่ใช้ 2 ชุดหลัก คือ ชุดกากีคอพับ สำหรับวันที่หน่วยงานกำหนด และ ชุดปกติขาว สำหรับงานพิธี ชุดอื่นใช้เฉพาะโอกาสที่หมายกำหนดการระบุ

1. เครื่องแบบปฏิบัติราชการ (ชุดสีกากี)

ใช้ในวันปฏิบัติราชการตามที่ต้นสังกัดกำหนด ไม่จำเป็นต้องสวมทุกวัน มี 2 แบบ

  • ชุดสีกากีคอพับ แขนสั้นหรือแขนยาว ผ่าอกตลอด ติดดุม 5 ดุม มีกระเป๋าอก 2 ใบ ใช้ได้ทั้งชายและหญิง (ผู้หญิงสอดชายเสื้อในกระโปรงหรือกางเกง = ทับใน)
  • ชุดสีกากีคอแบะ เสื้อปล่อยเอว คอตื้น แขนสั้น ปล่อยชายเสื้อไว้ด้านนอก (ทับนอก) ผู้หญิงนิยมใช้เพราะคล่องตัว

เครื่องหมายที่ใช้: อินทรธนูอ่อน เครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอ ป้ายชื่อที่อกขวา และแพรแถบที่อกซ้าย

2. เครื่องแบบปกติ (ชุดสีกากีคอตั้ง)

ชุดสีกากีแบบคอตั้ง ใช้ในงานที่หน่วยงานกำหนดให้แต่ง “เครื่องแบบปกติ” ปัจจุบันพบเห็นไม่บ่อยเท่าชุดคอพับ ข้าราชการส่วนใหญ่จึงไม่จำเป็นต้องมีชุดนี้ เว้นแต่หน่วยงานกำหนด

3. เครื่องแบบพิธีการ (ชุดปกติขาวและชุดพิธี)

เครื่องแบบสำหรับงานพิธี ใช้เสื้อสีขาวเป็นหลัก แยกย่อยได้ดังนี้

ชุด ลักษณะเด่น
ปกติขาวเสื้อขาว กางเกงขาว (ชาย) · ประดับแพรแถบ · ใช้บ่อยที่สุดในกลุ่มพิธีการ
ครึ่งยศเสื้อขาว กางเกงดำ (ชาย) · ประดับดวงตราและเหรียญเครื่องราชฯ
เต็มยศเสื้อขาว กางเกงดำ (ชาย) · ประดับเครื่องราชฯ พร้อมสายสะพาย
สโมสรใช้ในงานเลี้ยงรับรองกลางคืนตามที่กำหนด พบไม่บ่อย

เครื่องหมายที่ใช้กับชุดขาว: อินทรธนูแข็ง พื้นสักหลาดสีดำ (ใช้แทนกันกับอินทรธนูอ่อนของชุดกากีไม่ได้) และเครื่องหมายแสดงสังกัดที่คอเสื้อ

ชุดไว้ทุกข์ ไม่ใช่เครื่องแบบประเภทใหม่

หลายคนค้นหา “ชุดไว้ทุกข์ข้าราชการ” แต่ในทางระเบียบ การไว้ทุกข์คือการแต่ง เครื่องแบบเดิม (เช่น ชุดปกติขาว หรือชุดกากี) แล้วเพิ่มสัญลักษณ์ไว้ทุกข์ คือ ปลอกแขนทุกข์สีดำกว้างประมาณ 7–10 ซม. ที่แขนเสื้อซ้ายเหนือศอก ตามที่ประกาศหรือหมายกำหนดการกำหนด

เครื่องแบบแยกตามประเภทข้าราชการ

ข้าราชการแต่ละประเภทมีกฎหมายเครื่องแบบของตัวเอง แต่หน้าตาชุดคล้ายกันมาก ความต่างส่วนใหญ่อยู่ที่ เครื่องหมาย

ประเภท จุดที่ต่าง อ่านเพิ่มเติม
ข้าราชการพลเรือนสามัญเครื่องหมายสังกัดตามกระทรวง อินทรธนูตามประเภท/ระดับตำแหน่งชุดกากี, ชุดปกติขาว
ข้าราชการส่วนท้องถิ่น (อบต. เทศบาล อบจ.)อยู่ใต้ พ.ร.บ.เครื่องแบบเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น พ.ศ. 2509 · เครื่องหมายสังกัดรูปราชสีห์ (กระทรวงมหาดไทย)ชุดข้าราชการท้องถิ่น
ข้าราชการครูเครื่องหมายสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ · อินทรธนูตามวิทยฐานะชุดข้าราชการครู
พนักงานราชการมีแบบเครื่องแบบและเครื่องหมายตามที่ส่วนราชการกำหนดชุดพนักงานราชการ
ข้าราชการตำรวจใช้กฎหมายเครื่องแบบตำรวจแยกต่างหาก—
ข้าราชการมุสลิมผู้หญิงใช้กระโปรง/กางเกงยาวคลุมข้อเท้า และผ้าคลุมศีรษะสีกลมกลืนกับชุดชุดข้าราชการมุสลิม
กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบลมีอินทรธนูเฉพาะตำแหน่งเครื่องหมายชุดข้าราชการ

ข้าราชการควรมีชุดอะไรติดตู้บ้าง

เช็กลิสต์ขั้นต่ำสำหรับข้าราชการส่วนใหญ่

รายการ จำนวนแนะนำ เหตุผล
ชุดกากี (เสื้อ + กางเกง/กระโปรง)เริ่มต้น 1–2 ชุด แล้วเพิ่มตามความถี่ที่ใช้งานเลือกตามวันที่หน่วยงานกำหนดให้สวม มีชุดสำรองระหว่างซักรีด และเลือกทรงให้เหมาะกับงานที่ต้องเคลื่อนไหว ส่วนงานพิธีให้ยึดการแต่งกายตามหมายกำหนดการ
ชุดปกติขาว1–2 ชุดชุดขาวเปื้อนง่าย ควรมีสำรองก่อนงานสำคัญ
อินทรธนูอ่อน (กากี)ตามจำนวนเสื้อ หรือ 1–2 คู่ถ้าย้ายติดเองใช้กับชุดกากีเท่านั้น
อินทรธนูแข็ง (ปกติขาว)1 คู่ใช้กับชุดขาวเท่านั้น
เครื่องหมายแสดงสังกัดอย่างน้อย 2 คู่ (กากี + ขาว)ไม่ต้องย้ายไปมา
ป้ายชื่อ1–2 อันสั่งทำใช้เวลาประมาณ 10 วัน
เข็มขัดด้ายถักหัวครุฑ1 เส้นใช้กับชุดกากี
รองเท้าหนังสีดำ1 คู่ใช้ได้ทั้งชุดกากีและชุดขาว
ปลอกแขนทุกข์สีดำ1 อันเผื่องานพระราชทานเพลิงศพ

เลือกซื้อเครื่องแบบข้าราชการอย่างไรให้คุ้ม

  • เลือกเฉดสีกากีให้ตรงกันทั้งเสื้อและท่อนล่าง สีกากีมีหลายเฉด ที่ Famous เรามี 2 เฉดคือ สีปกติ และ สีเบอร์ 16 ถ้าซื้อแยกชิ้นควรเลือกเฉดเดียวกัน
  • เลือกผ้าที่ใส่สบายทั้งวัน ผ้า SILK TOUCH ของเรา มีผิวสัมผัสนุ่ม เหมาะกับการใส่ทำงานทั้งวัน
  • ซื้อเสื้อและท่อนล่างจากร้านเดียวกัน สีและทรงจะเข้ากันกว่า
  • ใช้บริการแก้ไซส์ที่หน้าร้าน เรามีบริการแก้ชุดสำหรับสินค้าที่ซื้อจากเรา โดยบริการนี้ไม่มีให้สั่งผ่านเว็บไซต์
  • สั่งเครื่องหมายพร้อมชุดผ่านเว็บไซต์ได้ ช่วยให้เลือกสินค้าได้สะดวกขึ้น ส่วนบริการทำที่ติดเครื่องหมาย (ตัวหนอน) ติดต่อได้เฉพาะหน้าร้าน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครื่องแบบข้าราชการ

แบ่งตามการใช้งานได้ 3 กลุ่ม คือ เครื่องแบบปฏิบัติราชการ (ชุดสีกากีคอพับและคอแบะ) เครื่องแบบปกติ (ชุดสีกากีคอตั้ง) และเครื่องแบบพิธีการ (ชุดปกติขาว ครึ่งยศ เต็มยศ และสโมสร)

ข้าราชการส่วนใหญ่ต้องมีอย่างน้อย 2 ชุดหลัก คือ ชุดกากีคอพับสำหรับวันทำงาน และชุดปกติขาวสำหรับงานพิธี พร้อมเครื่องหมาย ได้แก่ อินทรธนู เครื่องหมายแสดงสังกัด และป้ายชื่อ

แบบชุดเหมือนกัน ทั้งชุดกากีและชุดปกติขาว สิ่งที่ต่างคือเครื่องหมายแสดงสังกัดของกระทรวงศึกษาธิการ และอินทรธนูที่แบ่งตามวิทยฐานะของครู

เรียกว่าเครื่องแบบปกติขาว หรือชุดปกติขาว เป็นเครื่องแบบพิธีการที่ใช้ในงานพระราชพิธี รัฐพิธี และวันสำคัญ

ไม่ใช่ การไว้ทุกข์คือการแต่งเครื่องแบบเดิม เช่น ชุดปกติขาวหรือชุดกากี แล้วติดปลอกแขนทุกข์สีดำที่แขนเสื้อซ้ายเหนือศอกตามที่ประกาศกำหนด

แบบชุดคล้ายกันทั้งชุดกากีและชุดปกติขาว แต่ข้าราชการส่วนท้องถิ่นอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น พ.ศ. 2509 และใช้เครื่องหมายแสดงสังกัดรูปราชสีห์ของกระทรวงมหาดไทย

แหล่งอ้างอิง

  • พระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478
  • พระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น พ.ศ. 2509
  • สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี. ตัวอย่างเครื่องแบบข้าราชการพลเรือน — https://www.opm.go.th/media1/temp/tanayupi/Unifrom.pdf
  • Thai PBS. เปิดกฎการใส่ “ชุดปกติขาว” — https://www.thaipbs.or.th/news/content/343286

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *