การแต่งกายชุดปกติขาว ฉบับสมบูรณ์ 2569: ระเบียบ โอกาสที่ต้องใส่ และวิธีติดเครื่องหมาย

ชุดปกติขาวคืออะไร ใส่เมื่อไหร่ ต้องมีอะไรบ้าง

ชุดปกติขาวคือ เครื่องแบบพิธีการ ของข้าราชการ ใช้ในงานพระราชพิธี รัฐพิธี วันสำคัญของชาติ และงานที่หมายกำหนดการหรือหนังสือสั่งการระบุให้ “แต่งเครื่องแบบปกติขาว” ส่วนในวันทำงานปกติจะใส่ชุดกากีแทน

ส่วนประกอบ	ข้าราชการชาย	ข้าราชการหญิง
เสื้อ	เสื้อราชการสีขาวคอตั้ง ดุมโลหะสีทองตราครุฑ 5 ดุม	เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลม ดุมตราครุฑ 3 ดุม สวมทับเสื้อในคอพับสีขาวและเนคไทสีดำ โดยเราจำหน่ายแบบคอแหลม
ท่อนล่าง	กางเกงขาวขายาว ไม่พับปลายขา	กระโปรงสีขาวทรงตรง ยาวปิดเข่า เลือกแบบให้ตรงกับระเบียบของต้นสังกัด
อินทรธนู	อินทรธนูแข็ง พื้นสักหลาดสีดำ ที่บ่าทั้งสองข้าง	ลวดลายตามประเภทและระดับตำแหน่งเช่นเดียวกับชาย แต่เลือกขนาดสำหรับผู้หญิงซึ่งเล็กกว่าและพอดีกับบ่าเสื้อ
เครื่องหมายแสดงสังกัด	คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง	ปกคอแบะตอนบนทั้งสองข้าง
แพรแถบ	อกเสื้อด้านซ้าย ตามตำแหน่งที่ระเบียบกำหนด ไม่ใช้ขอบกระเป๋าเป็นจุดอ้างอิงสำหรับเสื้อที่ไม่มีกระเป๋าอก	อกซ้าย ตำแหน่งเดียวกัน
รองเท้า / ถุงเท้า	รองเท้าหนังสีดำหุ้มส้นชนิดผูก ไม่มีลวดลาย · ถุงเท้าสีดำ	รองเท้าหนังสีดำหุ้มส้น ปิดปลายเท้า ส้นไม่เกิน 10 ซม. · ถุงน่องสีเนื้อ
หมวก	หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (เมื่อกำหนดให้สวม)	หมวกทรงอ่อนสีขาว (เมื่อกำหนดให้สวม)

ข้อที่คนสับสนบ่อยที่สุด: ชุดปกติขาวของผู้หญิงมี 2 ชั้น คือเสื้อในคอพับผูกเนคไทสีดำ แล้วสวมเสื้อนอกคอแบะทับ ส่วนผู้ชายเป็นเสื้อคอตั้งชั้นเดียว

ปกติขาว ครึ่งยศ เต็มยศ ต่างกันอย่างไร

ทั้ง 3 แบบใช้เสื้อสีขาวเหมือนกัน สิ่งที่ต่างกันคือ สีท่อนล่าง และ สิ่งที่ประดับบนอก หน่วยงานจะระบุไว้ในหมายกำหนดการว่างานนั้นต้องแต่งแบบไหน

แบบ	ท่อนล่าง (ชาย)	สิ่งที่ประดับ	ความเป็นทางการ
ปกติขาว	กางเกงสีขาว	แพรแถบ	งานพิธีทั่วไป
ครึ่งยศ	กางเกงสีดำ	ดวงตราและเหรียญเครื่องราชฯ (ไม่สวมสายสะพาย)	สูงขึ้น
เต็มยศ	กางเกงสีดำ	ดวงตราเครื่องราชฯ พร้อม สายสะพาย (ถ้าได้รับพระราชทาน)	สูงสุด เช่น งานพระราชพิธีสำคัญ

ข้าราชการหญิงควรดูรายละเอียดท่อนล่างของแต่ละแบบตามหมายกำหนดการหรือหนังสือเวียนของหน่วยงาน เพราะแต่ละงานอาจมีข้อกำหนดเพิ่มเติม

โอกาสที่ต้องแต่งชุดปกติขาว

หลักการคือ แต่งเมื่อหน่วยงานหรือหมายกำหนดการระบุ ตัวอย่างงานที่มักกำหนดให้แต่งชุดปกติขาว ได้แก่

• งานพระราชพิธีและรัฐพิธี เช่น พิธีวันเฉลิมพระชนมพรรษา พิธีวันคล้ายวันสวรรคต และพิธีวางพวงมาลา
• พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณ เพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน
• การรับเสด็จ หรือเข้าร่วมงานที่มีพระบรมวงศานุวงศ์เสด็จ
• งานพระราชทานเพลิงศพ ซึ่งมักใช้ชุดปกติขาวไว้ทุกข์ (ติดปลอกแขนทุกข์)
• พิธีการสำคัญของหน่วยงาน ตามที่ผู้บังคับบัญชากำหนด

วิธีแต่งชุดปกติขาวข้าราชการชาย

1. สวมเสื้อราชการสีขาวคอตั้ง ติดดุมโลหะสีทองตราครุฑครบ 5 ดุม
2. ติดอินทรธนูแข็ง ที่บ่าทั้งสองข้าง พื้นสักหลาดสีดำ ลวดลายตามประเภทและระดับตำแหน่ง
3. ติดเครื่องหมายแสดงสังกัด ที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง
4. ติดแพรแถบที่อกเสื้อด้านซ้าย เลือกแพรแถบเครื่องราชฯ ตามที่ได้รับพระราชทาน หรือแพรแถบย่อเหรียญที่ระลึกตามสิทธิ์ โดยยึดตำแหน่งตามแบบของต้นสังกัด
5. สวมกางเกงขาวขายาว ไม่พับปลายขา
6. สวมรองเท้าหนังสีดำหุ้มส้นชนิดผูก กับถุงเท้าสีดำ
7. สวมหมวกทรงหม้อตาลสีขาว เมื่อหมายกำหนดการกำหนด

วิธีแต่งชุดปกติขาวข้าราชการหญิง

1. สวมเสื้อในคอพับแขนยาวสีขาว แล้ว ผูกเนคไทสีดำแบบเงื่อนกลาสี
2. สวมเสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลม ดุมโลหะสีทองตราครุฑ 3 ดุม ซึ่งเป็นแบบที่เราจำหน่าย เลือกขนาดให้พอดีกับช่วงไหล่และลำตัว
3. ติดอินทรธนูแข็ง ที่บ่าทั้งสองข้าง
4. ติดเครื่องหมายแสดงสังกัด ที่ปกคอแบะตอนบนทั้งสองข้าง
5. ติดแพรแถบ ที่อกซ้าย (ถ้ามี)
6. สวมกระโปรงสีขาวทรงตรง ยาวปิดเข่า และเลือกแบบให้ตรงกับระเบียบของต้นสังกัด
7. สวมรองเท้าหนังสีดำหุ้มส้น ปิดปลายเท้า ส้นไม่เกิน 10 ซม. กับถุงน่องสีเนื้อ

ข้าราชการหญิงมุสลิมใช้กระโปรงยาวคลุมข้อเท้าได้ และใช้ผ้าคลุมศีรษะสีกลมกลืนกับชุด

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อแต่งชุดปกติขาว

1. ใช้อินทรธนูอ่อน (ของชุดกากี) กับชุดปกติขาว — ชุดปกติขาวต้องใช้อินทรธนูแข็งพื้นดำ
2. ผู้หญิงลืมเนคไทสีดำ หรือผูกเป็นโบว์แทนเงื่อนกลาสี
3. ใส่รองเท้าแบบสวม (ไม่มีเชือก) ในผู้ชาย — ระเบียบกำหนดรองเท้าหุ้มส้นชนิดผูก
4. ถุงเท้าสีขาวหรือสีเนื้อในผู้ชาย — ต้องเป็นสีดำ
5. ใส่กางเกงสีดำในงานที่กำหนด “ปกติขาว” — กางเกงดำใช้กับครึ่งยศและเต็มยศ
6. เสื้อเหลืองหรือมีคราบ ชุดขาวเห็นรอยง่าย ควรมีสำรองอย่างน้อย 1 ชุด

เตรียมชุดปกติขาวและเครื่องหมายให้ครบ

เช็กลิสต์สำหรับคนที่ต้องใส่ชุดปกติขาวครั้งแรก

• เสื้อปกติขาว (ชาย) หรือเสื้อนอกคอแบะ + เสื้อในคอพับ (หญิง)
• กางเกงหรือกระโปรงสีขาว
• อินทรธนูแข็งตามระดับตำแหน่ง 1 คู่
• เครื่องหมายแสดงสังกัด 1 คู่
• เนคไทสีดำ (หญิง)
• แพรแถบที่ตรงกับสิทธิ์ของผู้สวม
• รองเท้าหนังสีดำ ถุงเท้าดำ (ชาย) / ถุงน่องสีเนื้อ (หญิง)
• ปลอกแขนทุกข์สีดำ เผื่อไว้สำหรับงานพระราชทานเพลิงศพ

ที่ Famous เรามีชุดปกติขาวชาย-หญิง อินทรธนู และเครื่องหมายชุดปกติขาวให้เลือกครบ บริการสั่งทำที่ติดเครื่องหมาย (ตัวหนอน) และแก้ไซส์สำหรับชุดที่ซื้อจากเรา มีให้บริการเฉพาะหน้าร้าน ไม่สามารถสั่งบริการนี้ผ่านเว็บไซต์ได้ สำหรับการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ เราจัดส่งทาง EMS และเปลี่ยนไซส์ได้ฟรีภายใน 30 วันตามเงื่อนไข โดยป้ายห้อยต้องยังไม่ถูกตัด

วิธีดูแลชุดปกติขาวให้ขาวนาน

ชุดปกติขาวมักถูกใช้ไม่บ่อย แต่ต้องพร้อมใช้เสมอ วิธีดูแลง่าย ๆ มีดังนี้

• ถอดเครื่องหมายโลหะและอินทรธนูออกก่อนซัก ป้องกันสนิมและรอยกดบนผ้า
• ซักทันทีหลังใส่ โดยเฉพาะคราบเหงื่อที่คอและรักแร้ ถ้าทิ้งไว้จะกลายเป็นคราบเหลือง
• ตากในที่ร่ม แดดจัดทำให้ผ้าขาวเหลืองเร็วขึ้น
• เก็บในถุงคลุมผ้าที่ระบายอากาศได้ ไม่ควรเก็บในถุงพลาสติกปิดสนิท
• ลองใส่ก่อนงานอย่างน้อย 1 สัปดาห์ เผื่อต้องแก้ไซส์หรือซื้อใหม่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการแต่งกายชุดปกติขาว

แหล่งอ้างอิง

• Thai PBS. เปิดกฎการใส่ “ชุดปกติขาว” เครื่องแบบข้าราชการในพิธีการสำคัญ — https://www.thaipbs.or.th/news/content/343286
• พระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478 และกฎสำนักนายกรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง
• คู่มือการแต่งกายเครื่องแบบข้าราชการส่วนท้องถิ่น (ตัวอย่าง: อบต.หนองตะไก้) — https://www.nongtakai.go.th/fileupload/6831799470.pdf